Ramazan Ve İnsan Psikolojisi

  MEHMET DEMEZ / Uzm. Klinik Psikolog

Bireyler hayatlarını daha anlamlı ve güzel yaşamak için birçok yola başvurur. Yaşadığı sıkıntıların ve problemlerin üstesinden gelmek adına birçok strateji geliştirir. Birçok aktivite ve uğraş edinebilir. Maneviyatta birçok insanın anlam dünyasındaki boşluğu doldurmak için bir huzur kaynağıdır. Ramazan ayıda, birçok kişi için maneviyatın yeniden güçlendirildiği ve bundan haz alınan bir ay.

İnsanlar içinde yaşadıkları hayatın yoğun temposu içinde kendilerine zaman ayıramaz hale gelir. Kendileriyle yüzleşip, özeleştiri yaparak farkındalıklarını artıracakları bir molaya- bir araya gereksinim duyarlar. Ramazan ayı da her yıl bir ay boyunca bizleri bu amaçla bir anlamda eğitmeyi hedefler.

Ramazan ayı kişilerin psikolojisinin onarımı açısından kaçırılmayacak bir fırsattır.

Ramazan ayında suç oranlarının, şiddete ve kavgaya eğilimin azaldığı görülmektedir.

İstatistiklere bakıldığında Ramazan ayının insan sağlığı üzerindeki olumlu etkilerini görmekteyiz. Birçok alışkanlığın bu 1 aylık molayla birlikte terk edildiğini görmekteyiz.  

Ramazan ayı kendi içinde bir anlam ve yaşayışı barındırmaktadır. Bu yaşantısal içeriğin bireylerin ruhsal dünyasına, sosyal ve toplumsal psikolojisine olumlu etkileri olmaktadır.  

İlk olarak Ramazan ayı, duygularımızı nasıl yöneteceğimize ilişkin bir eğitimden geçtiğimiz bir aydır. Ramazan ayında açlık dürtüsüyle birlikte; öfke, düşmanlık, kıskançlık gibi duygularımıza da oruç tutturmamız gerekir.  Ramazan bu anlamda iç disiplini, ego kontrolü sağladığımız bir eğitim ayıdır.
 

Ramazan ayının ve oruç tutmanın psikolojimize olumlu etkileri olur.  Oruç ibadeti insan vücudunu sağlıklı bir şekilde yenilemekle birlikte pek çok maddi ve manevi faydaları da içerir. Ramazan ayı boyunca insanların tuttukları oruç dolayısıyla uzun saatler açlık ve susuzlukla mücadele etmeleri bireylerin iradelerini güçlendirir. Sabırlı olmayı öğrenmelerine, şükretme davranışının gelişmesine, empati kurabilmelerine katkı sağlar. 

İradeyi bir kasa benzetirsek; oruç, irade kasımızı güçlendiren bir pratik olarak karşımıza çıkar. Ramazan ayında birçok alışkanlığımızdan ve bize haz veren birçok şeyden kaçınarak bir anlamda irademizi eğitiriz. İrade terbiyesi…

Oruç ibadetiyle bireyler; yemek yemeye ilişkin isteklerini, arzularını bastırır ve iftar saatine kadar erteler. Açlık ve susuzluk yoluyla hazzı erteleyebilmek ve sonucunda gelen ödül bireydeki kontrol ve fren sistemini geliştirir.

Açlık, Maslow’un ihtiyaçlar hiyerarşisi teorisinde insanın kişilik gelişiminin ilk basamağı olarak kabul edilir. Oruç, açlık hissinin kontrolünü sağlar. Kişi oruç tutarak öğrendiği açlık duygusunun kontrolünü diğer davranış ve duyguların kontrolüne de uyarlar hale gelebilir. 

Ramazan ayıyla birlikte eş, dost, komşu ve akraba arasındaki birliktelik paylaşım çoğalır. İftarlara misafirler davet edilir. İftar davetlerindeki birliktelikler insanı yalnızlık duygusundan kurtarır, yalnız olmadığını hissettirir ve buda önemli bir psikolojik motivasyon kaynağı oluşturur.

Ramazan aynı zamanda empatinin geliştiği ve bencilce düşüncelerin rehabilite edildiği bir aydır. Ramazan ayında bireyler diğer insanların çektiği sıkıntıları, zorlukları, fark eder. Ramazan ayı kişinin benmerkezci oluşunu ve bencillik duygusunu eğitmek için de çok önemli bir zaman dilimidir.

Ramazan ayı, bireylerin kişisel gelişiminin en güzel uygulamaya geçileceği aydır.

Ramazan’da duygu, düşünce ve davranış olarak değişim ve dönüşümü yaşamış ve yenilenmiş halde çıkmış olmanız temennisiyle…

Hoşça bakın zatınıza…