Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), bölgenin en önemli su kaynaklarından biri olan Tohma
Çayı’nın ekolojik durumunu ortaya koyan uluslararası düzeyde iki önemli bilimsel çalışmayı
kamuoyuyla paylaştı. MTÜ Ziraat Fakültesi Su Ürünleri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Memet Varol
tarafından yürütülen araştırmalar, alanında en saygın uluslararası bilimsel dergilerden Environmental
Research ve Journal of Environmental Chemical Engineering’de yayımlanarak dünya bilim literatürüne
girdi. Rektör Prof. Dr. Recep Bentli, çalışmaların hem bölgesel çevre yönetimi hem de sürdürülebilir
doğal kaynak kullanımı açısından önemli bilimsel veriler sunduğunu belirtti.
Bölgenin Hayat Kaynağı Bilimsel İnceleme Altında
Sivas’ta doğan ve Malatya’dan geçerek Karakaya Barajı’na ulaşan, aynı zamanda Fırat Nehri’nin
önemli kollarından biri olan Tohma Çayı; tarımsal sulama, balıkçılık ve ekosistem sürdürülebilirliği
açısından kritik öneme sahiptir. 2023–2024 yılları arasında nehrin 13 farklı noktasından alınan su ve
sediman örnekleri üzerinde yapılan analizler sonucunda su içerisindeki ağır metal seviyelerinin, Dünya
Sağlık Örgütü ve Avrupa Birliği limit değerlerinin altında olduğu, mevcut koşullarda insan sağlığı
açısından kanserojen risk bulunmadığı ve suyun tarımsal sulama ve sucul yaşam açısından uygun
olduğu belirlenmiştir.
Nehir Yatağındaki Birikimler Gelecek İçin Uyarı Niteliğinde
Araştırma kapsamında nehir tabanındaki sediman örneklerinde ise özellikle Nikel, Kadmiyum ve Krom
metallerinin birikim gösterdiği tespit edilmiştir. Bu birikimlerin özellikle nehrin yukarı havzasında dip
canlıları için potansiyel risk oluşturabileceği değerlendirilmiştir. Kirlilik kaynaklarına ilişkin yapılan
bilimsel değerlendirmelerde, nehirdeki metal birikiminin farklı kaynaklarla ilişkili olduğu
belirlenmiştir. Bu kapsamda, Kangal bölgesindeki termik santral faaliyetleri ile Kuluncak çevresindeki
madencilik çalışmalarının, nehrin yukarı havzasında metal birikimine neden olduğu tespit edilmiştir.
Ayrıca evsel atıklar ile Organize Sanayi Bölgesi’nin atıklarını taşıyan Şahnahan Çayı’nın Tohma Çayı ile
birleştiği noktalarda metal konsantrasyonlarında artış gözlemlenmiştir.
Rektör Bentli: “Bilimsel Veriler, Doğal Kaynaklarımızın Korunmasında Yol Göstericidir”
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Recep Bentli konuya ilişkin yaptığı açıklamada şu
ifadelere yer verdi: “Bilimsel çalışmalarımız, Tohma Çayı’nın su kalitesinin mevcut durumda güvenli
olduğunu göstermektedir. Ancak nehir tabanında tespit edilen birikimler, sanayi ve madencilik
faaliyetlerinin daha yakından izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Üniversite olarak, doğal
kaynaklarımızın korunmasına katkı sunan ve karar vericilere bilimsel veri sağlayan araştırmalar
yürütmeye devam edeceğiz” dedi.